Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries
W artykule zostały zaprezentowane filmy ewokujące obraz Tatr w twórczości słowackiego dokumentalisty Pavla Barabáša. Autor wpisuje twórczość reżysera w perspektywę mistycznej interpretacji mitu, rozumianą za Andrzejem Szyjewskim jako kosmogoniczny cud i tajemnica odkrywana przez człowieka. Odkrywana...
Uloženo v:
| Hlavní autor: | |
|---|---|
| Médium: | Online |
| Jazyk: | polština |
| Vydáno: |
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
2025
|
| Témata: | |
| On-line přístup: | ONIX_20250307_9788381420693_94 |
| Tagy: |
Žádné tagy, Buďte první, kdo vytvoří štítek k tomuto záznamu!
|
| _version_ | 1865100006267027456 |
|---|---|
| author | Żebrowski, Mateusz |
| author_browse | Żebrowski, Mateusz |
| author_facet | Żebrowski, Mateusz |
| author_sort | Żebrowski, Mateusz |
| collection | Directory of Open Access Books |
| description | W artykule zostały zaprezentowane filmy ewokujące obraz Tatr w twórczości słowackiego dokumentalisty Pavla Barabáša. Autor wpisuje twórczość reżysera w perspektywę mistycznej interpretacji mitu, rozumianą za Andrzejem Szyjewskim jako kosmogoniczny cud i tajemnica odkrywana przez człowieka. Odkrywana, czyli istniejąca w świecie obiektywnie jako genius loci, niezależny od ludzkiego doświadczania miejsca (według teorii Marii Lewickiej). Wyróżniono dwa typy tatrzańskich filmów – pierwszy, obrazujący Tatry jako raj, stan idealny; drugi, przywołujący ludzkie intymne historie osadzone w górskim pejzażu. To właśnie drugi typ obrazów pozwala zobaczyć Tatry jako jedność, pomimo ich politycznego podziału pomiędzy Polskę i Słowację (w przypadku pierwszego typu jedność jest oczywistym stanem pramaterii). Ważniejszy niż przynależność etniczna czy narodowa jest dla Barabáša stosunek do gór, który ponownie przybliża bądź oddala jednostkę od Tatr jako mitycznej krainy. Autor artykułu w tym kontekście zestawia ze sobą dwa typy bohaterów – herosa kulturowego, próbującego transformować góry na swoje potrzeby (typ ten zazwyczaj ponosi porażkę i zostaje przez góry ukarany) oraz zbawiciela, umiejącego wprowadzić do swojej egzystencji paradygmat zgodny z cyklem życia i prawami obecnymi w górach. Artykuł dotyczy takich filmów, jak: Tatrzańskie misterium (2003), Cisza nad obłokami (2009), seria Opowieści o tatrzańskich szczytach (2011–2013), Życie dla pasji (2014) i Pod ciężarem wolności (2016). |
| format | Online |
| id | doab-20.500.12854ir-154669 |
| institution | Directory of Open Access Books |
| language | pol |
| publishDate | 2025 |
| publishDateRange | 2025 |
| publishDateSort | 2025 |
| publisher | Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego |
| publisherStr | Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego |
| record_format | ojs |
| spelling | doab-20.500.12854ir-1546692025-03-07T13:29:43Z Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries Żebrowski, Mateusz Czechoslovak cinema Czech cinema Slovak cinema Polish Cinema film education cultural transfer socialist cinema film adaptation film studies W artykule zostały zaprezentowane filmy ewokujące obraz Tatr w twórczości słowackiego dokumentalisty Pavla Barabáša. Autor wpisuje twórczość reżysera w perspektywę mistycznej interpretacji mitu, rozumianą za Andrzejem Szyjewskim jako kosmogoniczny cud i tajemnica odkrywana przez człowieka. Odkrywana, czyli istniejąca w świecie obiektywnie jako genius loci, niezależny od ludzkiego doświadczania miejsca (według teorii Marii Lewickiej). Wyróżniono dwa typy tatrzańskich filmów – pierwszy, obrazujący Tatry jako raj, stan idealny; drugi, przywołujący ludzkie intymne historie osadzone w górskim pejzażu. To właśnie drugi typ obrazów pozwala zobaczyć Tatry jako jedność, pomimo ich politycznego podziału pomiędzy Polskę i Słowację (w przypadku pierwszego typu jedność jest oczywistym stanem pramaterii). Ważniejszy niż przynależność etniczna czy narodowa jest dla Barabáša stosunek do gór, który ponownie przybliża bądź oddala jednostkę od Tatr jako mitycznej krainy. Autor artykułu w tym kontekście zestawia ze sobą dwa typy bohaterów – herosa kulturowego, próbującego transformować góry na swoje potrzeby (typ ten zazwyczaj ponosi porażkę i zostaje przez góry ukarany) oraz zbawiciela, umiejącego wprowadzić do swojej egzystencji paradygmat zgodny z cyklem życia i prawami obecnymi w górach. Artykuł dotyczy takich filmów, jak: Tatrzańskie misterium (2003), Cisza nad obłokami (2009), seria Opowieści o tatrzańskich szczytach (2011–2013), Życie dla pasji (2014) i Pod ciężarem wolności (2016). 2025-03-07T13:29:41Z 2025-03-07T13:29:41Z 2018 chapter ONIX_20250307_9788381420693_94 9788381420693 9788381420686 9788365501431 https://directory.doabooks.org/handle/20.500.12854/154669 pol image/jpeg Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/catalog/book/455 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 10.18778/8142-068-6.11 W artykule zostały zaprezentowane filmy ewokujące obraz Tatr w twórczości słowackiego dokumentalisty Pavla Barabáša. Autor wpisuje twórczość reżysera w perspektywę mistycznej interpretacji mitu, rozumianą za Andrzejem Szyjewskim jako kosmogoniczny cud i tajemnica odkrywana przez człowieka. Odkrywana, czyli istniejąca w świecie obiektywnie jako genius loci, niezależny od ludzkiego doświadczania miejsca (według teorii Marii Lewickiej). Wyróżniono dwa typy tatrzańskich filmów – pierwszy, obrazujący Tatry jako raj, stan idealny; drugi, przywołujący ludzkie intymne historie osadzone w górskim pejzażu. To właśnie drugi typ obrazów pozwala zobaczyć Tatry jako jedność, pomimo ich politycznego podziału pomiędzy Polskę i Słowację (w przypadku pierwszego typu jedność jest oczywistym stanem pramaterii). Ważniejszy niż przynależność etniczna czy narodowa jest dla Barabáša stosunek do gór, który ponownie przybliża bądź oddala jednostkę od Tatr jako mitycznej krainy. Autor artykułu w tym kontekście zestawia ze sobą dwa typy bohaterów – herosa kulturowego, próbującego transformować góry na swoje potrzeby (typ ten zazwyczaj ponosi porażkę i zostaje przez góry ukarany) oraz zbawiciela, umiejącego wprowadzić do swojej egzystencji paradygmat zgodny z cyklem życia i prawami obecnymi w górach. Artykuł dotyczy takich filmów, jak: Tatrzańskie misterium (2003), Cisza nad obłokami (2009), seria Opowieści o tatrzańskich szczytach (2011–2013), Życie dla pasji (2014) i Pod ciężarem wolności (2016). 10.18778/8142-068-6.11 83bfe9c9-323d-4283-b087-d859fd9af314 9788381420693 9788381420686 9788365501431 175-190 open access |
| spellingShingle | Czechoslovak cinema Czech cinema Slovak cinema Polish Cinema film education cultural transfer socialist cinema film adaptation film studies Żebrowski, Mateusz Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries |
| title | Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries |
| title_full | Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries |
| title_fullStr | Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries |
| title_full_unstemmed | Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries |
| title_short | Chapter The mythical and indivisible Tatra mountains in Pavla Barabáš’s documentaries |
| title_sort | chapter the mythical and indivisible tatra mountains in pavla barabas s documentaries |
| topic | Czechoslovak cinema Czech cinema Slovak cinema Polish Cinema film education cultural transfer socialist cinema film adaptation film studies |
| topic_facet | Czechoslovak cinema Czech cinema Slovak cinema Polish Cinema film education cultural transfer socialist cinema film adaptation film studies |
| url | ONIX_20250307_9788381420693_94 |
| work_keys_str_mv | AT zebrowskimateusz chapterthemythicalandindivisibletatramountainsinpavlabarabassdocumentaries |